DSP İSTANBUL MİLLETVEKİLİ AYŞE JALE AĞIRBAŞ'IN ENERJİ VE TABİ KAYNAKLAR BAKANI'NA BOTAŞ'IN MÜŞTERİYE ÖZEL FİYAT UYGULAMASINA İLİŞKİN SORU ÖNERGESİ

TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ BAŞKANLIĞI’NA

         Aşağıdaki sorularımın Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Sayın Taner Yıldız tarafından yazılı olarak cevaplandırılmasını saygılarımla arz ederim. 23/09/2009

Ayşe Jale AĞIRBAŞ

DSP İstanbul Milletvekili

Sosyal devlet olmanın temel ilkesi toplumun tüm kesimlerinin ülkenin kaynaklarından eşit şekilde yararlandırılması ve herhangi bir kesime ayrıcalık tanınmamasıdır. Hükümet, vatandaşlar arasında gelir durumuna, sosyal statüsüne bakarak bir özel bir muamele uygulama yoluna giderse bu durum toplumda huzursuzluğa sebep olur ve devlete olan güven sarsılır. Bu nedenle hükümet, devlet yönetiminde bu türden tehlikeli sonuçlar doğurması muhtemel yönetim şekli göstermemelidir. Son yıllarda gerek hanelerde gerekse sanayide kullanımı artan ve üretimde maliyetleri belirleyen önemli kalemlerden biri olan doğalgazın, fiyatının belirlenmesinde uygulanan politikalar kamuoyunda bir takım tereddütler oluşmasına neden olmuştur. Herkese eşit koşullarda belli fiyattan doğal gaz satan BOTAŞ, artık müşteriye özel fiyat belirlemeye başlamıştır. BOTAŞ yılda 15 milyon metreküp üzerinde gaz kullanmayı taahhüt eden firmalara doğalgazı özel fiyattan satacağını ve bu anlaşmayı Eylül ayında imzalayan firmalara ayrıca %2 daha iskonto uygulayacağını ilan etmiştir. Bugüne kadar dünya doğalgaz fiyatlarındaki değişimi anında tüketiciye yansıtan BOTAŞ’ın kimlere nasıl ve hangi kriterlere göre özel fiyattan doğalgaz satacağı ve bunun yansımaları konusunda kamuoyunda derin kaygılar oluşmuştur.

1. BOTAŞ’ın müşteriye özel fiyat uygulayacak olması, doğalgazın cari fiyatının altında olacak şekilde anlaşma yapılacağını göstermektedir. Bu durumda, doğalgaz dünya fiyatları yükselirse, bir yıl geçerli anlaşmaların durumu ne olacaktır?

2. Geçmiş yıllardaki tecrübeler göstermektedir ki, çetin geçen kış koşullarının yanı sıra doğalgaz satan ülkeler ile boru hatlarının geçtiği ülkeler arasında yaşanan krizler nedeniyle doğalgaz arzı kısılabilmekte ve bu durumda doğalgaz fiyatlarını yükseltmektedir. Önümüzdeki süreçte de yaşanması muhtemel krizlerin sebep olacağı fiyat yükselmesi nedeniyle, uygulanan özel fiyat politikası BOTAŞ’ın zarar etmesine neden olmayacak mıdır?

3. Doğalgazdaki dünya fiyatlarının düşmesi durumunda, firmalar yurt içinde benzer üretimde bulunan rakiplerine karşı dezavantajlı duruma geçeceklerdir. Firmaların iflasına dahi sebep olacak bu durumun düzeltilmesi yine BOTAŞ’ın anlaşmayı revize etmesiyle sonuçlanmayacak mıdır? Bu çerçevede, müşteriye özel fiyat belirlenmesi BOTAŞ'a daha fazla mali yük getirmeyecek midir?   

4. Piyasanın yüzde 90'ını elinde bulunduran ve dünya doğalgaz piyasasında yaşanan fiyat değişimlerini anında tüketiciye yansıtan BOTAŞ’ın yaptığı söz konusu anlaşmalar serbest piyasa kurallarına aykırı değil midir?  

5. Özellikle üretim sektöründe maliyetleri belirleyen temel girdilerden biri olan doğalgaz fiyatındaki farklı fiyatların yol açacağı haksız rekabetin önlenmesi hususunda herhangi bir tedbir alınmış mıdır?

6. Sanayideki haksız rekabetin önlenmesi amacıyla üretimlerini diğer enerji türlerini kullanarak gerçekleştiren işletmelere herhangi bir destek verilecek midir?

7. BOTAŞ hangi firma ile hangi fiyattan anlaşma imzalandığı açıklanacak mıdır? Yoksa, anlaşmalar gizli mi tutulacaktır?